ثروت زایی

وبلاگی برای افزایش ثروت و درآمد شما

مشکلات تجارت الکترونیک – قسمت دوم
ساعت ٥:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٩/۱   کلمات کلیدی: مشکلات تجارت الکترونیک ،تجارت الکترونیک

محمود بشاش

زیر ساختهای
روبنائی تجارت الکترونیک در ایران – قسمت دوم

آنچه مورد نظر
من است که دوست دارم خواننده به آن توجه کند این است که برای برقراری کامل خدمات
تجارت الکترونیک، باید این موضوع را در نظر بگیریم که برای بستر سازی این موضوع،
نیاز به صرف وقت، سرمایه، دانش و نیروی زیادی است. این چنین نیست که یک شبه صاحب
تجارت الکترونیک شویم. توجه داشته باشیم که حتی در سایر کشورها، این موضوع که مردم
به راحتی از طریق اینترنت خرید کنند خیلی به زمان های قبل از 3 سال بر نمی گردد
ولی زمانی که این موج به راه افتاد، بسیاری از مسائل کمکی آماده بوده است در غیر
این صورت، موفقیت تجارت الکترونیک حتی در آن کشورها هم غیر ممکن می بوده است.
مسائل کمکی که مورد نظر من است، نه خیلی پیچیده و یا غیر ممکن و نه خیلی فنی است
که به عقل ما نرسیده باشد. یک سری استانداردها، تعاریف، فرهنگ سازی ها و مستنداتی
است که در طی سالها وجود اینترنت در جهان، تهیه و تنظیم شده اند

برمی گردیم به
مثال خودمان. بیائید موضوع مورد بحث را کمی پیچیده تر کنیم، مثلا اگر کاربر ما به
زبان انگلیسی آشنایی کامل نداشته باشد، که در واقع این فرض چندان دور از ذهنی نیست
چون اصولا تسلط به زبان دوم و مشخصا زبان انگلیسی، چندان در میان ما ایرانیان
اهمیت ندارد، آنگاه در زمان جستجو دنبال مثلا “خرید ایکس باکس آنلاین” می گشت که
مطمئن باشید احتمال پیدا شدن حتی یک مورد از آن در گوگل، صفر است. یا اگر مثلا
موضوع مورد جستجوی ما، عرق بیدمشک می بود، نه تنها در جستجوی فارسی نمی توانستیم
سایت مورد نظر را پیدا کنیم حتی معادل انگلیسی آن کلمه هم یا وجود ندارد یا کسی که
آنرا بداند قابل دسترس نیست

می خواهید
موضوع را کمی بیشتر پیچیده کنم تا کاملا از امکان تجارت الکترونیک نا امید شوید؟
این کار خیلی راحت است، کافی است به این نکته توجه کنید که هیچ شرکت ISP در ایران وجود ندارد که به شما در مورد
محرمانه بودن اطلاعات شما که از طریق آن شرکت ارسال می شود ضمانت دهد، مثلا پای
قرارداد شناسه دسترسی اینترنت که شامل این تضمین است را امضاء کند، این مورد به
این معنی است که از همان ابتدای راه، اطلاعات کارت اعتباری شما در معرض خطر است.
جلوتر می رویم و می بینیم تمام سایتهای ایرانی در سرورهائی در کشورهای کانادا یا
آمریکا میزبانی می شوند که دسترسی مستقیم و فیزیکی به آنها برای مدیران سایتها غیر
ممکن و برای تیم های فنی شرکت های آن طرف آب، مثل آب خوردن است. یعنی تمام اطلاعات
بانکهای اطلاعاتی سایتها، نه در دست صاحبان آنها که در دست کسانی که حتی یک بار هم
آنها را ندیده ایم است، می پرسید مثلا کدام اطلاعات؟ می گویم مثلا گزارش سود و
زیان سالانه شرکت شما که محرمانه است و برای استفاده در سفر تجاری شما به خارج از
کشور، در سایت شما کپی شده است و نباید در اختیار دیگران باشد

موضوع جالب شد.
گوئی که مسائل زیر بنائی و روبنائی دارند جای خود را عوض می کنند یا حداقل اینکه
برخی مسائل روبنائی دارند می روند زیر تر

ولی اصولا چرا
بحث را از یک مثال ساده به این جا کشاندم. خوب امکان خرید اینترنتی نداریم، مگر
دنیا به پایان می رسد ؟ اصلا چه ایرادی دارد که نتوانیم
Xbox را از طریق اینترنت خریداری کنیم ؟ البته حق با شما
است، شاید واقعا امروز به این مسئله به صورت یک امکان لوکس نگاه کنیم ولی بیائید
سرمان را از زیر برف در آوریم و روزی را ببینیم که دربهای تجارت جهانی به روی ما
باز شود و خود را در دنیای الکترونیک آنطرف مرزها بیابیم. اقیانوسی از اطلاعات و
امکانات که حتی کودک 10 ساله آنها خیلی راحت تر و معمولی تر از برخی متخصصین ما از
آنها استفاده می کند. روزی را تصور کنید که قرار است در یک مناقصه الکترونیک که در
کشوری دیگر به راه افتاده شرکت کنید. روزی که اگر از طریق وب سایت خود فروش انجام
ندهید، ورشکست خواهید شد. روزی که جلسات شما با طرف های تجاری شما از طریق شبکه
اینترنت خواهد بود. نگوئید حالا تا آن روز خیلی وقت داریم، موضوع مربوط به همین
یکی دو سال آینده است

خوب حالا چه
نتیجه ای می خواهم بگیرم. راستش را بخواهید معمولا ما در مشکلات و معضلات قبل از
رسیدگی به اصل موضوع و پیدا کردن راه حل مناسب آن، دنبال مقصر می گردیم. اول باید
مقصر را محاکمه کنیم و بعد ببینیم چه کار برای حل موضوع می توان انجام داد. معمولا
هم خیلی دلمان می خواهد که خودمان را کاملا مبری نشان دهیم. ولی در این موضوع خاص
مورد بحث ما، راه گریزی نداریم

واقعا چرا هنوز
مسائل پایه ای و خیلی ساده که برای پیشبرد تجارت الکترونیک ضروری هستند در کشور ما
مورد توجه مناسب قرار نگرفته اند ؟ معمولا این طرز فکر حاکم است که کارهای اساسی و
بنیادی باید توسط متولی اصلی آن یعنی دولت ها، انجام شوند و پس از بستر سازی و
آماده بودن زیر ساختها، نوبت بقیه است که از این امکان فراهم شده، استفاده کنند.
یعنی این محدودیت که تا دولت ها فلان کار را انجام ندهند و فلان سرمایه گذاری را
انجام ندهند، نمی توان کاری از پیش برد، ما برای خودمان خلق می کنیم و دست و پای
حرکت خودمان را می بندیم

در مثال مورد
بحث این مقاله، اگر یادتان باشد در شروع، فرض کردیم تمام مشکلات ارتباطی، امنیتی،
بانکی و غیره حل شده است یعنی در واقع فرض کردیم که دولت وظیفه خود را کامل انجام
داده است و در آخر به این نتیجه رسیدیم که حتی همه آنها که حل شوند، هنوز قادر به
انجام تجارت الکترونیک نخواهیم بود. دولتها وظیفه برقرای ارتباط، یا تسهیل این کار
را دارند، بانکها هم، فعلا که اکثرا دولتی هستند و باید دولت به مشکل پرداخت
اینترنتی سر و سامان دهد ولی باور کنید طراحی سایتهای قوی، پرمحتوی، به روز، ایمن،
سریع و با امکانات فارسی به عهده دولتها نیست، در لیست مسائل زیر بنائی هم نیست.
البته زیر بنائی به مفهوم اهمیت بیشتر یک موضوع نیست. ممکن است خیلی از مسائل
هرچند کوچک تاثیر بسیار مهمی در سرعت پیشبرد یک پروژه داشته باشند ولی در لیست
کارهای زیر بنائی هم نباشد. وظیفه سرو سامان دادن به این گونه مسائل، در لیست
وظایف شرکتها، افراد، صاحبان سایت، طراحان سایت، آموزشگاهها، اساتید دانشگاهها و
مدیران صنایع است. این وظیفه متخصصین شبکه و خدمات اینترنت است که به این مسائل
بپردازند و موازی با اقدامات دولتها در تسهیل روند استقرار امکانات تجارت
الکترونیک، به مسائل تخصصی سروسامان دهند

هرگز نباید
تجارب دیگران در این زمینه ها را نادیده گرفت و یا چنین انگاشت که ما راه جدید و
خارق العاده ای را می توانیم پی ریزی کنیم. با خلاقیت و ابداع مخالف نیستم ولی
برخی امور را باید دنباله روی کرد، برخی سوال ها فقط یک جواب دارند. باید آنچه در
جهت زمینه سازی استقرار تجارت الکترونیک در سایر نقاط جهان انجام شده است را مد
نظر داشت و تحقیقات و برنامه ریزی اجرای آنها را سریع تر فراهم ساخت

این وظیفه به
گردن تمام کسانی است که دستی در دنیای الکترونیک و اینترنت دارند. یکی از آنها هم
شما هستید که باید از همین امروز، تمام سایت خود را بررسی مجدد کنید، با دید اینکه
آینده تجارت الکترونیک در گرو سایت شما است

البته زیاد هم
نا امید نباشید، با تمام این مشکلات، سایتهای قوی و مفید در میان سایتهای ایرانی
یافت می شوند. حتی برای شما کالا را درب منزل هم می آورند کلی هم به شما جایزه می
دهند و تخفیف می دهند. آخرین قیمتهای بازار را هم برایتان از طریق پست الکترونیک
می فرستند. خلاصه اینکه زیاد هم بی انصافی نکنیم. ولی این را به خاطر داشته باشیم
که هنوز خیلی کار داریم که باید انجام دهیم. این را هم توجه داشته باشیم که کشور
ما در میان بسیاری از کشورهای جهان، رتبه خوبی از نظر میزان استفاده از شبکه
اینترنت و سرعت رشد آن در جامعه دارد و همچنین مطالب این مقاله فقط برای کشور
ایران صادق نیست و می توان آنها را بصورت عام نیز مورد بررسی قرار داد

پایان