ثروت زایی

وبلاگی برای افزایش ثروت و درآمد شما

ارزش نام تجاری
ساعت ۱۱:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٩/٦   کلمات کلیدی: برند ،ویژگی های برند ،ارزش برند

ماهنامه تدبیر

 

نام تجاری، از دارایی های
یک شرکت است که باعث افزوده شدن ارزش محصول نهایی می شود. یک استراتژی نام تجاری
قوی برای سهام داران، ارزش ایجاد کرده و همچنین نخبگان را به کار جذب می کند. اما
از آنجا که یک الگوی استاندارد برای محاسبه ارزش نام تجاری وجود ندارد، درک میزان
ارزش آن مشکل است.

نام تجاری، از دارایی های یک شرکت است
که باعث افزوده شدن ارزش محصول نهایی می شود. یک استراتژی نام تجاری قوی برای سهام
داران، ارزش ایجاد کرده و همچنین نخبگان را به کار جذب می کند. اما از آنجا که یک
الگوی استاندارد برای محاسبه ارزش نام تجاری وجود ندارد، درک میزان ارزش آن مشکل
است

دو اتومبیل را
در نظر بگیرید که در خط تولید یک کارخانه اروپایی تولید می شوند. این دو خودرو
دارای شکل یکسان و مشابه هستند و روی یک شاسی مشابه سوار شده اند. تنها فرق موجود
میان آن دو، نام آنهاست. یکی از آنها نامش فیات و دیگری نامش تویوتا کرولا است.
بدون درنظر گرفتن کلیه موارد مشابه میان این دو خودرو، تویوتا گران تر از فیات به
فروش می رسد. چرا؟ برای اینکه مصرف کنندگان اروپایی به نام تجاری تویوتا اعتماد
دارند و حتی حاضرند جهت دریافت آن مبلغ اضافی هم بپردازند

ایا این
سناریو، یک اتفاق نادر است؟ امروزه مصرف کنندگان از فروشگاه هایی خرید می کنند که
همه اجناس، از خودرو و رایانه گرفته تا غذاهای حاضری و بطری های آب در آنها عرضه
شوند. مواجه شدن با انبوه فراوانی از محصولات که به لحاظ کیفیت و شکل یکسان هستند،
تصمیم خرید مصرف کنندگان را بدون توجه به خصوصیات آنها به نام تجاری محصولات سوق
می دهد. در حقیقت، نام های تجاری آنقدر در تصمیم گیری های خرید مصرف کننده دارای
اهمیت شده اند که به عنوان دارایی شرکت (سازمان) و دارایی اصلی یاد می شود

نام تجاری کوکاکولا
دارای ارزشی بالغ بر 84 میلیارد دلار است، که طبق اظهار یک شرکت مشاوره جهانی در
زمینه نام های تجاری مستقر در نیویورک، این میزان سهم بزرگ 59 درصدی سرمایه ها
بازار شرکت کوکاکولا را تشکیل می دهد

جواناسدون رئیس
بخش ارزش گذاری نام تجاری می گوید: روز به روز بیشتر مشخص می شود که نام تجاری به
عنوان یک دارایی مثل سایر دارایی ها، برای شرکت محسوب می گردد، در هر زمانی که به
طور صحیح در آن سرمایه گذاری شود، باعث افزایش ارزش محصول نهایی می گردد

دیوید ردهیل،
مدیر اجرایی ارتباطات جهانی در موسسه لاندورسان واقع در فرانسیسکو اعلام می دارد
که نام های تجاری در گذشته در ترازنامه ها نمی آمدند و مدیران این اطلاعات را
قبلاً در حوزه خود نداشته اند. وی همچنین می گوید، وقتی شما نام های تجاری نظیر
کوکاکولا را می بینید که از ارزش بیشتری نسبت به سایر دارائی های سرمایه ای شرکت
برخوردار هستند، متوجه خواهید شد که حتماً باید چیز مهمی باشد که مدیران سازمان ها
به آن ارزش می گذارند

فراتر از عنوان

احتمالاً شما با یک نگاه سطحی، در می یابید که چه عاملی نام
تجاری را به لحاظ کلیه جنبه ها توسعه خواهد داد. در اول صبح، وقتی می خواهید برای
دویدن بیرون بروید، کفش ورزشی نایک به پا می کنید. وقتی به خانه برمی گردید، دوش
می گیرید و لباس یا یک مارک معروف را به تن می کنید. با خودرو مدل بالای خود که
مارک معروفی دارد، به اداره می روید

شما این
محصولات را به صورت اتفاقی انتخاب نکرده اید برای اینکه آنها نیازهای اولیه شما را
برای لباس (پوشاک) و حمل و نقل (جابه جایی) برآورده می کنند. همچنین نام تجاری
آنها یک کیفیت مطمئن را به شما وعده می دهد، به شکلی که شما به آن اعتماد می کنید

اما جدای از
این درک مبهم از تأثیر نام های تجاری بر تصمیمات مصرف کنندگان، ممکن است تعریف دقیقی
از نام تجاری و یا شناخت اجزاء متفاوت (متنوع) آن نداشته باشید که در شناخت نام
تجاری کمک کند. نام تجاری شامل شهرت محصول، وعده های شرکت به مصرف کنندگان و ارزش
هایی است که شرکت نمایندگی آن را برعهده دارد

یک نام تجاری
قوی حداقل به مصرف کنندگان می گوید که چه انتظاری از یک محصول می توانند داشته
باشند. برای مثال، نام تجاری مک دونالد کیفیت همیشگی و پایدار را به همراه دارد.
همچنین اکثر نام های تجاری مصرف کنندگان را به انتخاب محصولات برپایه شخصیت مطمئن
و یا خصوصیات زندگی سوق می دهد. در این خصوص فکر کنید که: نام تجاری مارلبورو
دلالت بر فردگرایی مطلق دارد و یا نایک فلسفه فقط این را انجام بده را خاطرنشان می
سازد

تشخیص این امر
مهم است که بدانیم نام های تجاری صرفاً یک اسم خاص و بسته بندی محصول نیستند. نام
های تجاری انحصاراً از طریق تبلیغات جذاب یا استراتژی بازاریابی هوشمند توسعه نمی
یابند

ردهیل می گوید:
نام تجاری فقط یک عنوان چاپ شده نیست، شما نمی توانید یک محصول یا خدمت یا یک
سازمان را در قالب یک رنگ جدید ارائه کنید و از مردم انتظار داشته باشید که هر نوع
تغییری را بپذیرند. درک مشتری از نام تجاری به تأثیر کلیه جنبه های یک واحد تجاری
باز می گردد

ارزش مالی نام
تجاری

نرخ بازگشت مالی یک استراتژی نام تجاری یکپارچه می تواند
فوق العاده باشد. نام های تجاری برای سهام داران به طرق ذیل ایجاد ارزش می کنند

انتخاب مصرف
کنندگان را هدایت می کند

در یک محیط بازار بسیار پیچیده، نام های تجاری یک راه میان
بر را در فرآیند تصمیم گیری مصرف کننده به وجود می آورد. در مواجهه با محصولاتی که
به لحاظ کلیه جوانب برابر هستند، مصرف کنندگان غالباً برند هایی را انتخاب می کنند
که آن را می شناسند، محترم می شمارند و تایید می کنند. هرچند که این موضوع مدت
هاست در صنعت محصولات مشتریان مصداق داشته است - بیش از 160 سال است که در صنعت
صابون ایوری این چنین بوده است - در حال حاضر انتخاب مصرف کننده را در صنایع مختلف
مثل خدمات مالی، حمل و نقل، و تجارت الکترونیک هدایت می کند. مرکز مشاوره مدیریت
مرسر (MMC) اخیراً از مصرف کنندگان پرسیده است
که تمایل دارند با چه نوع شرکت کار کنند، مصرف کنندگان پاسخ دادند که شرکت هایی را
انتخاب می کنند که برند مورد تایید دارند، به جای شرکت هایی که تنوع گسترده ای از
کلیه محصولات را با قیمت پایین به مشتری ارائه می دهند

بر وفاداری
مشتریان می افزاید

از آنجا که مشتریان بیشتر نام هایی را انتخاب می کنند که می
شناسند، استنباط می شود که وفاداری مشتریان به شرکت هایی با برند مورد تایید،
بیشتر است. در نتیجه سود مالی روشنی را برای اینگونه شرکت ها به وجود می آورد برای
اینکه هزینه جذب مشتریان جدید، به طور متوسط 10 تا 20 برابر هزینه حفظ مشتریان
موجود است

ورود به بازار
جدید را ممکن می سازد

شرکت هایی با نامهای تجاری قوی احتمالاً در ورود به بازار
جدید به مراتب موفق تر هستند. مرسدس بنز آنقدر در زمینه مهندسی کیفیت قوی است که
وقتی وارد بازار خودروهای سرعتی و ورزشی شد، خودرو کلاس M آن قادر شد با یک قیمت مناسب بر بازار حکم فرمایی کند، علی رغم اینکه
مرسدس بنز قبلاً اصلاً وسایل نقلیه ورزشی تولید نمی کرد. دیزنی نتیجه مشابه همین
را داشت زمانی که وارد صنعت سفرهای تفریحی دریایی شد، نام تجاری شرکت آنقدر قوی
است که خط تفریحی دیزنی یکی از موفق ترین ها در این زمینه شد

افزایش قیمت
محصول را امکان پذیر می سازد

شرکت هایی با نام تجاری قوی اغلب می توانند قیمت های بیشتری
برای کالاهای خود درخواست کنند. تویوتا خودروهای خود را با قیمت بیشتر از قیمت
خودروهای ژئو (GEO) می فروشد. برعکس، یک برند ضعیف برای
رقابت باید قیمت های پایین ارائه دهد. دیوید روبرت معاون اول استراتژی بازار در
شیکاگو می گوید یکی از دلایلی که نیسان ضرر داد (در سال های اخیر) اینست که شرکت
نیسان تقریباً 1000 دلار در هر خودرو به خاطر ضعیف شدن برند از دست داد. وی می
افزاید: این چیزی است که رئیس هیئت مدیره نیز پذیرفت

استخدام
کارکنان را افزایش می دهد

شرکت هایی با نام تجاری قوی بهتر می توانند نخبگان را جذب
کنند. در سال 1998 مرکز مشاوره مدیریت مرسر (MMC) از فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی نظرخواهی کرد که چه
عاملی بر تصمیمات استخدامشان تأثیر گذاشته است. پاسخ دهندگان به این نظرخواهی نام
تجاری و شهرت شرکت را عامل شماره یک تأثیرگذارنده بر انتخابشان دانستند. در واقع
نام تجاری شرکت حداقل 25 درصد بیشتر از سایر عوامل دیگر نظیر حقوق، نوع کار، فرهنگ
شرکت، فرصت های ترفیع و تشویق امتیاز کسب کرد

به دلیل بسیاری
از مزایای بالقوه یک استراتژی منسجم نام تجاری، نام های تجاری در حال حاضر دوره
انتقال را طی می کنند؛ دوره ای که به اعتقاد ردهیل، فناوری اطلاعات 15 سال پیش طی
کرده بود. وی می گوید 

رایانه ها صرفاً برای خودکارسازی فرایند تجارت مورد استفاده
قرار می گیرند و تصمیم گیری فناوری به کارکرد آن واگذار شده است. او گفت: جای شک
نیست که روزی فناوری، سرمایه گذاری مهم و پراهمیتی را می طلبد چرا که تمام جنبه
های تجارت و بازرگانی را درواقع هدایت خواهد کرد. مدیران اجرایی نیز کار تهیه نام
تجاری را کاملاً به عهده بخش بازاریابی می گذارند ولی امروزه، نام گذاری تجاری
توجه مدیران ارشد را نیز جلب کرده است. ایجاد و حفظ نام های تجاری - مثل به
کارگرفتن فناوری - به سرمایه گذاری هنگفت و بینش مدیران اجرایی نیاز دارد

سرمایه گذاری
برای توسعه نام تجاری

برای درک چگونگی سرمایه گذاری در تهیه نام تجاری، روسای
هیئت مدیره باید بدانند که نیروهای پیش برنده ارزش نام تجاری سازمانشان کدامند.
پیرس می گوید بین تصور نام تجاری و ارزش نام تجاری تفاوت وجود دارد.وی ادامه می
دهد که شما می توانید تصورهای مختلفی از نام تجاری داشته باشید اما همه آنها به
فروش منجر نمی شوند

برای مثال،
آمریکن اکسپرس دریافت که اگرچه به عنوان یک شرکت بازرگانی بین المللی توانست تأثیر
قوی بر اذهان مصرف کنندگان در خصوص نام تجاری بگذارد، اما تلاش بخش بازاریابی این
شرکت به افزایش درآمد منجر نگردید. پیرس می گوید مردم کارت های اعتباری آمریکن
اکسپرس را می خریدند به خاطر اینکه از نظر امنیت جهانی تضمین شده بود. تلاش جهانی
شرکت امریکن اکسپرس این بود که مردم از کارت های اعتباری این شرکت استفاده کنند.
اما مصرف کنندگان از این کارت ها استفاده نمی کردند، برای اینکه آنها در نظر داشتند
فقط در شرایط ضروری و امنیتی از آن استفاده کنند. با یک تحقیق، شرکت آمریکن اکسپرس
دریافت که خدمت به مشتری عامل مهمی است که به استفاده مصرف کننده از کارت آمریکن
اکسپرس به جای کارت هایی نظیر ویزا و دیسکاور منجر می شد. پیرس می گوید: با دانستن
اینکه خدمت به مشتری چیزی است که ارزش نام تجاری را بالا می برد، این شرکت قادر
بود سرمایه گذاری بیشتری در تبلیغات، روابط عمومی و خدمت گرایی به مشتریان در محیط
بازار انجام دهد

تبلیغ یک شکل و
طرح جدید برای آمریکن اکسپرس فایده نداشت، اما بازاریابی همه نیازهای یک شرکت نبود
تا به توسعه و قوت بخشیدن به نام تجاری منجر شود. آژانس های هوایی کشور آمریکا،
میلیون ها دلار در ایالت های جدید سرمایه گذاری کردند در جایی که خدمت به مشتری
نامناسب بود. باوجود این، شرکت هیچ هزینه دیگری برای آموزش کارکنان جهت یاری کردن
به تحقق وعده ها انجام نداد. در نتیجه، جایگاه خط هوایی ایالت در صنعت از رتبه سوم
به رتبه دهم تنزل کرد. اگر شرکت در بخش بازاریابی کمتر و در بخش آموزش بیشتر
سرمایه گذاری کرده بود، نام تجاری آن چندان تحت تأثیر قرار نمی گرفت

وقتی که برای
توسعه نام تجاری منابعی تخصیص می یابد، مدیران اجرایی باید بدانند که کدام مشخصه
نام تجاری، رفتار مشتری را هدایت کرده و در انتهای فرایند تولید شرکت تأثیرگذار
است. اگر توسعه شبکه توزیع، خدمات رسانی چیزی است مورد نیاز برای تقویت نام تجاری
است افزایش سرمایه گذاری برای تبلیغات هیچ ضرورتی ندارد. برای اینکه نام تجاری
موفق باشد زیرساخت سازمان باید از رسالت آن حمایت کند

از آنجا که
ارزش نام تجاری از عوامل متعدد تشکیل شده است، کارشناسان نام تجاری معتقدند چیزی
که همه شرکت ها نیاز به سرمایه گذاری در آن دارند، تحقیق است. ربرت می گوید: جای
تعجب است که بسیاری از شرکت ها برداشتهای داخلی سازمان را در مقابل برداشت های
خارج از سازمان یعنی مشتریان و همچنین سهام داران و کارکنان بررسی نمی کنند. شما
قبل از اینکه هر کار دیگری انجام دهید باید بدانید که شکاف ها و فرصت ها کجا وجود
دارد

همچنین
کارشناسان معتقدند که نام تجاری نیاز به بازنگری و سرمایه گذاری مجدد دارد. ردهیل
می گوید: شناسایی نام تجاری باید هر ده سال مورد ارزیابی قرار گیرد. اما امروزه
مدیریت نام تجاری در حال پیشرفت مداوم است، شما باید اثربخشی را اندازه گیری کنید،
برداشت ها را جستجو کنید، کالاها و خدمات جدید پیشنهاد دهید و آن را با استراتژی
بازاریابی همراه سازید. وقتی یک واحد بازرگانی فقط در فناوری نوین، سرمایه گذاری
می کند تا اینکه بتواند رقابتی باقی بماند، اینگونه شرکت ها باید دائماً در نام
های تجاری خود سرمایه گذاری کنند و مطمئن باشند که این نام های تجاری به یک بازدهی
مالی مستمر می انجامد

محاسبه ارزش
نام تجاری

سوالات ارزشمندی که برای اکثر روسای هیئت مدیره دارای اهمیت
است، این است که چگونه می توان نرخ بازگشت سرمایه را در خصوص نام تجاری محاسبه
کرد؟ و چگونه می توان میزان ارزش نام تجاری یک شرکت را مشخص ساخت؟

متاسفانه الگوی
خاصی برای محاسبه ارزش نام تجاری که مورد پذیرش اکثریت در ایالات متحده باشد، وجود
ندارد. اینتربرند که اخیراً ارزش معتبرترین نامهای تجاری جهان را محاسبه کرد،
سودآوری اقتصادی نام تجاری برای یک واحد بازرگانی خاص را بررسی می کند  روشی که شبیه به محاسبه ارزش افزوده اقتصادی (EVA) است

این فرایند ارزش یابی سه حوزه سودآوری نام تجاری را بررسی
می کند

- درآمدهای اقتصادی آینده که یک واحد بازرگانی دارای نام
تجاری انتظار تحصیل آن را دارد

 نقش نام تجاری در
ایجاد این درآمدها 

 ریسک درآمدهای مورد
انتظار نام تجاری

اینتربرند صورت
سود و زیان نام تجاری یک واحد بازرگانی را برای تعیین ارزش دلاری نام تجاری محاسبه
می کند. مرکز مشاوره مدیریت مرسر در خصوص ارزش یابی نام تجاری و برداشت های
مشتریان دیدگاه متفاوتی دارد

پیرس توضیح می
دهد که: ما می گوییم ارزش نام تجاری (در صورت برابربودن سایر شرایط) به میزان
تقاضا یا سهم بازار یک شرکت بستگی دارد. سهم بازار نامتناسب اختلاف سهمی را ایجاد
می کند که ارزش یک نام تجاری را تشکیل می دهد

کارشناسان نام
تجاری پیش بینی می کنند که در چندسال آینده، واحدهای بازرگانی ایالات متحده برروی
یک الگو جهت محاسبه ارزش نام تجاری توافق خواهند کرد، چون تحلیلگران وال استریت
علاوه بر توجه به برنامه رشد پنج ساله یک شرکت و تجربه عملی تیم مدیران ارشد، شروع
به درنظر گرفتن ارزش و میزان سرمایه گذاری شرکت ها در نام تجاری کرده اند. طبق
نشریه فیو چربرند سادون، این اتفاق در اروپا در حال شکل گیری است

شرکت های
انگلیسی در علم و اطلاع از چگونگی محاسبه ارزش نام تجاری به مراتب جلوتر هستند چرا
که استانداردهای حسابداری در انگلستان، شرکت ها را ملزم می کند تا ارزش نام تجاری
را در ترازنامه خود لحاظ کنند. صرف نظر از اینکه آیا نحوه محاسبه ارزش نام تجاری
شرکت خود را یافته باشید یا خیر، می توانید از این امر مطمئن باشید که نام تجاری
قوی بر ارزش بازرگانی شرکت شما می افزاید، همچنان که یک نام تجاری ضعیف از این
ارزش می کاهد. اگر مدیر مالی هستید که به سود شرکت خود می اندیشد، باید به فکر
ایجاد نام تجاری باشید. یک نام تجاری قوی می تواند نام شرکت شما را در بازارهای
جدید مطرح سازد